Нойр дутагдал нь биеийн жин болон бодисын солилцооны эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө

Биеийн жин нэмэгдэх үед бид ихэвчлэн хоолны хэмжээ эсвэл дасгал хөдөлгөөний дутагдлыг хамгийн түрүүнд боддог. Гэвч сүүлийн үеийн анагаах ухааны судалгаанууд таргалалтыг зөвхөн амьдралын хэв маягийн үр дүн гэхээсээ илүүтэйгээр биеийн нөхөн сэргээх хэмнэл болон дааврын тэнцвэр алдагдсан төлөв байдал гэж үзэж байна. Ижил хэмжээний хоол идэж, ижил хэмжээний идэвхтэй хөдөлгөөнтэй байсан ч бие махбодь ямар бодисын солилцооны орчинд байгаагаас шалтгаалан жингийн өөрчлөлт огт өөрөөр илэрч болно. Энэ явцад улам бүр чухалчлан анхаарал татаж буй хүчин зүйл бол нойр юм.

Нойр бол зүгээр нэг өдрийг дуусгаад амарч буй хугацаа биш, харин өдрийн турш зарцуулсан энергийг цэгцэлж, даавар болон бодисын солилцооны системийг дахин тохируулдаг цаг хугацаа юм. Хангалттай унтаж чадахгүй бол бие махбодь нөхөн сэргэх боломжгүйгээр дараагийн өдрийг эхлүүлдэг бөгөөд үүнийг тасралтгүй стресстэй нөхцөл байдал гэж хүлээн авдаг. Үүний үр дүнд энергийг үр ашигтай зарцуулах бус, харин энергийг нөөцлөх чиглэлд хариу үйлдэл үзүүлж эхэлдэг. Үнэндээ 2023 оны Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгаанд үндэслэсэн дотоодын шинжилгээний судалгаагаар өдөрт 6-аас доош цаг унтдаг насанд хүрэгчид зохистой унтдаг бүлэгтэй харьцуулахад таргалах эрсдэл мэдэгдэхүйц өндөр байсан бөгөөд нойрны хугацаа богино байх тусам биеийн жингийн индекс (BMI) болон бэлхүүсний тойрог нэмэгдэх хандлагатай байжээ. [1] Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газар. ‘Солонгос насанд хүрэгчдийн нойрны хугацаа болон таргалалтын хамаарал: 2023 оны Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгааг ашиглан’.

Таргалалтын зөвлөгөө өгөх үед «Өмнөхөөсөө бага идэж байгаа ч жин сайн хасагдахгүй байна» гэж гомдоллох хүмүүстэй олон тааралддаг. Ийм тохиолдолд хоолны дэглэм эсвэл дасгалын төлөвлөгөөг шалгах нь чухал боловч нойрны байдалд үнэлгээ өгөх нь маш чухал юм. Нойр дутагдах үед хамгийн түрүүнд хариу үйлдэл үзүүлдэг даавруудын нэг бол стрессийн даавар гэгддэг кортизол юм. Кортизол нь хямралын нөхцөлд цусан дахь сахарын хэмжээг ихэсгэж, энергийг хурдан дайчлах үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд богино хугацаанд амьд үлдэхэд зайлшгүй шаардлагатай даавар юм. Гэвч нойр дутагдал давтагдвал кортизолын ялгаралтын хэмнэл алдагдаж, өдрийн турш өндөр түвшинд байх хандлагатай болдог. Туршилтын судалгаагаар хэдхэн хоног нойрыг хязгаарлахад л дараагийн өдрийн өглөө болон оройн кортизолын агууламж мэдэгдэхүйц нэмэгдэж байгаа нь ажиглагдсан. (Spiegel et al., 1999)

Ийнхүү кортизол архаг байдлаар ихэссэнээр бие махбодь өөх тосыг задлах бус хадгалах чиглэлд хариу үйлдэл үзүүлдэг. Ялангуяа хэвлий орчмын дотор өөх нэмэгдэхэд хялбар болж, цусан дахь сахарыг зохицуулдаг инсулины үйлчлэл ч буурдаг. Мөн булчингийн уураг амархан задарч, суурь бодисын солилцооны хурд буурснаар ижил хоол идсэн ч жин амархан хасагдахгүй нөхцөл бүрддэг. (Leproult & Van Cauter, 2010)

Өөрөөр хэлбэл, нойр дутагдал нь жин нэмэхэд хялбар дааврын орчныг бүрдүүлдэг чухал хүчин зүйл болдог. Үүн дээр нэмэгдээд нойр дутагдал нь өсөлтийн дааврын ялгарал буурахтай нягт холбоотой байдаг. Өсөлтийн дааврыг ихэвчлэн зөвхөн өсвөр насны хүүхдүүдэд чухал даавар гэж ойлгодог ч насанд хүрэгчдэд ч биеийн өөхийг задалж, булчингийн масс болон суурь бодисын солилцоог хадгалахад гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ даавар нь ялангуяа унтсаны дараах эхний гүн нойрны үе шатанд хамгийн идэвхтэй ялгардаг бөгөөд нойрны хугацаа богиносох эсвэл нойр өнгөц болбол энэхүү ялгаралтын хэв маяг амархан алдагдаж, улмаар биеийн өөх илүү амархан нэмэгдэх бодисын солилцооны өөрчлөлт гардаг. (Van Cauter et al., 2000).

Нойр дутагдал удаан үргэлжилбэл стрессийн даавар болох кортизол болон түүнийг саармагжуулах үүрэгтэй DHEA хоорондын тэнцвэр ч алдагдаж болно. Кортизол тасралтгүй өндөр түвшинд байхын зэрэгцээ DHEA харьцангуй буурах хандлага ажиглагддаг бөгөөд энэхүү дааврын тэнцвэргүй байдал нь хэвлийн таргалалт, инсулины тэсвэртэй байдал, архаг үрэвсэлт төлөв байдалтай холбоотой болох нь тогтоогдсон. (Leproult & Van Cauter, 2010). Энэ үед бие махбодь аажмаар ‘өөх тосыг шатаахад хэцүү төлөв байдалд’ ордог. Эдгээр үйл явцыг нэгтгэн үзвэл, нойр дутагдал нь зөвхөн ядаргаа үүсгэдэг амьдралын асуудал биш, харин биеийн жин болон бодисын солилцооны эрүүл мэндэд шууд нөлөөлдөг чухал хүчин зүйл болохыг мэдэж болно. Стрессийн даавар ихсэх, өсөлтийн даавар буурах, энерги нөөцлөхөд чиглэсэн бодисын солилцооны шилжилт давхцсанаар жин амархан нэмэгдэж, нэгэнт нэмэгдсэн жин амархан хасагдахгүй байх нөхцөл давтагдаж болно. (Knutson et al., 2007).

Тиймээс биеийн жингийн хяналт сайн хийгдэхгүй байгаа үед үүнийг зөвхөн хувь хүний хүсэл зориг дутмаг эсвэл хичээл зүтгэлийн асуудал гэж тайлбарлахаас илүүтэйгээр бие махбодь хангалттай нөхөн сэргэх нөхцөл бүрдсэн эсэхийг хамт авч үзэх хандлага шаардлагатай. Бодит эмчилгээний явцад ч нойрны хэмнэл тогтворжсоноор шөнийн хоол идэх давтамж буурч, хоолны дуршил дарагдан, жингийн хариу үйлдэл аажмаар сайжирч буй тохиолдлууд ажиглагддаг. Сүүлийн үеийн таргалалтын эмчилгээний чиг хандлага ч мөн ‘хэр бага идсэн бэ’ гэхээс илүүтэйгээр бие махбодь энергийг сайн зарцуулж чадах бодисын солилцооны орчин бүрдсэн эсэхэд илүү их ач холбогдол өгч байна. Нойр бол тэрхүү орчныг бүрдүүлдэг хамгийн үндсэн элементүүдийн нэг юм. Хангалттай нойр болон тогтмол амьдралын хэмнэл сэргэх үед жингийн өөрчлөлт ч мөн адил илүү байгалийн бөгөөд тогтвортой чиглэлд үргэлжлэх боломжтой.

1. Spiegel K et al. Sleep loss results in an elevation of cortisol levels the next evening. J Clin Endocrinol Metab. 1999

2. Leproult R, Van Cauter E. Role of sleep and sleep loss in hormonal release and metabolism. Endocr Dev. 2010

3. Knutson KL et al. The metabolic consequences of sleep deprivation. Sleep Med Rev. 2007

4. Van Cauter E et al. Slow-wave sleep and the regulation of growth hormone secretion. Endocr Rev. 2000

Chaum Detox Slimming Center-т таргалалтыг зөвхөн жингийн асуудал гэж үзэхгүй, хувь хүн бүрийн өөр өөр бодисын солилцооны байдал болон амьдралын хэмнэлийн ялгааг хамт харгалзан үзэх хандлагаар эмчилгээг явуулж байна. Эмнэлгийн мэргэжилтнүүдийн үзлэгээр дамжуулан одоогийн хооллолтын зуршил, нойрны байдал, биеийн идэвх хөдөлгөөний хэв маягийг цогцоор нь үнэлж, үүнд үндэслэн өдөр тутмын амьдралд хэрэгжүүлэх боломжтой менежментийн стратегийг хамтдаа боловсруулдаг.

Хянасан: Chaum Detox Slimming Center-ийн профессор О Хю Жү

Лавлах

Chaum Detox Slimming Center 02-3015-5300 | Сөүл хот, Гангнам дүүрэг, Чондам-дун, Chaum 2 давхар