Nguyên nhân gây đau khuỷu tay! Cách phòng ngừa Golf Elbow và Tennis Elbow

Cảm giác phấn khích khi nhìn quả bóng bay vút đi trên sân là niềm vui lớn đối với những người yêu thích golf và tennis.

Gần đây, cùng với sự gia tăng số lượng người chơi các môn thể thao dùng vợt như golf và tennis, số lượng bệnh nhân đến bệnh viện than phiền về tình trạng đau khuỷu tay cũng tăng theo.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về sự khác biệt giữa Golf Elbow và Tennis Elbow – hai nguyên nhân phổ biến gây đau khuỷu tay, cũng như cách phòng ngừa tình trạng này.

Đau khuỷu tay có thể không đơn thuần chỉ là đau cơ.

Đau khuỷu tay ban đầu thường mang lại cảm giác như đau cơ nhẹ. Vì vậy, nhiều người thường cố gắng chịu đựng bằng cách dán cao hoặc nghỉ ngơi tạm thời rồi tiếp tục tập luyện. Tuy nhiên, thực tế đây thường không phải là đau cơ đơn thuần mà là kết quả của những tổn thương nhỏ lặp đi lặp lại tích tụ ở gân khuỷu tay. Đặc biệt, tình trạng này thường xảy ra trong các hoạt động sau:

Về mặt y học, tình trạng này được gọi là viêm lồi cầu (Epicondylitis). Đây là bệnh lý xảy ra khi các gân bám vào lồi cầu (phần xương nhô ra ở khuỷu tay) bị quá tải lặp lại, dẫn đến các vết rách nhỏ và theo thời gian, các mô gân trở nên yếu đi. Nếu xảy ra ở gân bên trong khuỷu tay, nó được gọi là Golf Elbow (viêm lồi cầu trong), và nếu xảy ra ở gân bên ngoài khuỷu tay, nó được gọi là Tennis Elbow (viêm lồi cầu ngoài).

Ngoài ra, khó có thể coi nguyên nhân gây đau khuỷu tay chỉ đơn thuần là vấn đề ở khớp khuỷu tay. Cơ thể chúng ta vận động theo cấu trúc chuỗi động học (Kinetic Chain), nơi cổ tay, khuỷu tay, vai, cột sống và các cơ lõi (core) hỗ trợ thân mình được kết nối với nhau. Ví dụ, nếu có các vấn đề sau, áp lực có thể tập trung vào khuỷu tay:

Trong những trường hợp này, lực phát sinh từ cú swing hoặc động tác vợt sẽ tập trung vào khuỷu tay, gây ra đau đớn. Do đó, đau khuỷu tay không chỉ là cơn đau cục bộ mà còn có thể là tín hiệu cho thấy sự mất cân bằng trong chuyển động của cơ thể. Thay vì chịu đựng cơn đau để tiếp tục tập luyện, việc xác định chính xác nguyên nhân và nhận được sự điều trị chuyên môn khi cần thiết là rất quan trọng.

Sự khác biệt giữa Golf Elbow và Tennis Elbow

※ Golf Elbow (Medial Epicondylitis)

Golf Elbow là bệnh lý xuất hiện cơn đau ở phía trong khuỷu tay. Các tổn thương nhỏ xảy ra do việc sử dụng lặp đi lặp lại các gân cơ gấp cổ tay (flexor muscle) – loại cơ được dùng khi gập cổ tay hoặc nắm chặt vật dụng. Đặc biệt trong cú swing golf, việc nắm gậy quá chặt hoặc sử dụng cổ tay quá mức tại thời điểm tác động (impact) có thể gây áp lực lớn lên gân bên trong khuỷu tay. Khi áp lực này lặp đi lặp lại, cơn đau sẽ xuất hiện.

※ Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis)

Tennis Elbow là bệnh lý xuất hiện cơn đau ở phía ngoài khuỷu tay. Các tổn thương nhỏ tích tụ và mô gân yếu đi do các gân cơ duỗi cổ tay (extensor muscle) bị căng thẳng lặp đi lặp lại. Tình trạng này không chỉ xảy ra khi đánh tennis mà còn phổ biến trong các hoạt động như: sử dụng chuột máy tính, sử dụng tua vít hoặc công cụ, các động tác cổ tay lặp lại. Theo dữ liệu tại Hàn Quốc, số lượng bệnh nhân Tennis Elbow và Golf Elbow đang có xu hướng tăng đều, với khoảng 660.000 người được điều trị vào năm 2021. Điều này cho thấy các động tác quá mức hoặc kiểu swing sai lệch có thể gây đau khuỷu tay không chỉ cho vận động viên mà cả người bình thường. Vì vậy, thay vì chỉ phân loại theo tên bệnh, việc đánh giá chức năng để xem nhóm cơ và gân nào đang bị quá tải lặp lại là rất quan trọng.

Bảng 1 « Sự khác biệt giữa Golf Elbow và Tennis Elbow »

Phương pháp quản lý đau khuỷu tay

Khi bị đau khuỷu tay, điều quan trọng nhất không phải là dừng tập luyện vô điều kiện mà là hiểu rõ nguyên nhân gây đau và quản lý đúng cách. Ở giai đoạn đầu, các biện pháp sau có thể giúp ích:

Đặc biệt trong golf hay tennis, thói quen chỉ dùng lực cánh tay để thực hiện cú swing có thể gây áp lực lớn lên khuỷu tay. Việc xây dựng cơ chế swing ổn định sử dụng phần thân dưới và cơ lõi sẽ giúp ích cho cả việc phòng ngừa chấn thương và nâng cao hiệu suất. Ngoài ra, việc tăng cường các cơ xung quanh vai và xương bả vai cũng quan trọng không kém các cơ quanh khuỷu tay. Các cơ này đóng vai trò phân tán lực trong động tác swing, vì vậy khi có đủ sức mạnh cơ bắp, áp lực tập trung vào gân khuỷu tay sẽ giảm bớt. Do đó, việc thực hiện các bài tập sau đây sẽ giúp ích cho việc quản lý đau khuỷu tay:

※ Video bài tập (Nguồn: YouTube Bệnh viện Cha): https://www.youtube.com/watch?v=QN72VInMbmY

Nếu cơn đau khuỷu tay kéo dài hơn 2 tuần hoặc xảy ra lặp lại khi tập luyện, cần xem xét khả năng tổn thương gân chứ không đơn thuần là đau cơ. Trong trường hợp này, việc xác định nguyên nhân thông qua chẩn đoán chính xác và nhận điều trị phù hợp là rất quan trọng. Tại Trung tâm Thần kinh Cơ xương khớp Chaum, chúng tôi xác định nguyên nhân gây đau thông qua siêu âm và đánh giá chức năng vận động, sau đó tiến hành điều trị với mục tiêu phục hồi vùng bị tổn thương và chức năng thông qua chương trình phục hồi chức năng cá nhân hóa phù hợp với tình trạng của bệnh nhân.

Bài tập kéo giãn phòng ngừa chấn thương khuỷu tay

Một trong những thói quen quan trọng nhất để phòng ngừa chấn thương thể thao ở khuỷu tay là kéo giãn trước và sau khi tập luyện. Đặc biệt trong các môn thể thao có nhiều chuyển động cổ tay lặp lại như golf hay tennis, sự linh hoạt của cơ cẳng tay đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tải cho khuỷu tay. Tennis Elbow và Golf Elbow tuy là vấn đề của khớp khuỷu tay nhưng lại liên quan mật thiết đến việc quá tải các cơ cẳng tay điều khiển cổ tay. Khi các động tác như ngửa cổ tay ra sau hoặc nắm chặt vật dụng lặp đi lặp lại, gân cơ duỗi cổ tay ở cẳng tay sẽ liên tục kéo vào vùng lồi cầu ngoài khuỷu tay. Do đó, trong quá trình phòng ngừa và phục hồi đau khuỷu tay, các bài tập vận động cổ tay và kéo giãn cơ cẳng tay thường được thực hiện cùng nhau. Chỉ với những bài tập vận động đơn giản giúp cổ tay chuyển động nhẹ nhàng cũng có thể giúp giảm bớt những căng thẳng nhỏ tập trung vào gân.

Bảng 2 « Bài tập kéo giãn phòng ngừa đau khuỷu tay »

< Kéo giãn gập cổ tay > Duỗi thẳng tay về phía trước, dùng tay kia ấn vào mu bàn tay để gập cổ tay xuống ► Giúp thư giãn cơ duỗi cẳng tay

< Xoay tròn khớp cổ tay > Duỗi thẳng tay về phía trước, xoay cổ tay chậm rãi như đang vẽ những vòng tròn nhỏ (10 lần mỗi hướng) ► Giúp giảm căng thẳng cơ cổ tay/cẳng tay và tăng tính linh hoạt của khớp

Việc kéo giãn đầy đủ trước và sau khi tập luyện cùng với việc duy trì tư thế swing đúng là rất quan trọng để phòng ngừa chấn thương khuỷu tay. Đối với nhiều người yêu thích thể thao, điều quan trọng nhất là có thể duy trì việc tập luyện lâu dài mà không bị đau. Thay vì coi đau khuỷu tay là sự mệt mỏi đơn thuần hay cơn đau tạm thời, nếu bạn hiểu đó là tín hiệu cảnh báo sự mất cân bằng của cơ thể và quản lý đúng cách, bạn sẽ có thể tiếp tục chơi golf và tennis một cách khỏe mạnh và vui vẻ hơn.

- Kiểm duyệt: Giáo sư Kim Dong-hyun, Khoa Phục hồi chức năng, Trung tâm Thần kinh Cơ xương khớp Chaum

Liên hệ

Khoa Phục hồi chức năng, Trung tâm Thần kinh Cơ xương khớp Chaum 02-3015-5005 | Tầng 3, Chaum, 442 Dosan-daero (Cheongdam-dong 4-1), Gangnam-gu, Seoul