Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцин: Насанд хүрсэн эмэгтэйчүүд ч бас хийлгэх ёстой шалтгаан

Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг ихэвчлэн өсвөр насандаа хийлгэх ёстой дархлаажуулалт гэж ойлгох нь элбэг байдаг.

Үүнээс болоод насанд хүрсэн хойноо ‘Одоо нэгэнт оройтсон болов уу’, ‘Одоо хийлгэсэн ч үр дүнтэй болов уу’ гэж бодон вакцин хийлгэхээс эргэлзэх тохиолдол цөөнгүй байдаг. Гэвч умайн хүзүүний хорт хавдрын гол шалтгаан болох хүний папиллома вирус (HPV)-ийн халдварын эрсдэл нь зөвхөн тодорхой насны бүлгээр хязгаарлагддаггүй бөгөөд насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдэд ч байнгын эрсдэл байсаар байдаг. Энэхүү нийтлэлээрээ насанд хүрсэн эмэгтэйчүүд ч умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг анхаарах ёстой шалтгаан болон вакцины талаарх түгээмэл асуултуудын талаар авч үзэх болно.

Умайн хүзүүний хорт хавдрыг яагаад ‘урьдчилан сэргийлэх боломжтой хавдар’ гэж нэрлэдэг вэ?

Умайн хүзүүний хорт хавдар нь бусад хавдруудтай харьцуулахад маш өвөрмөц онцлогтой. Энэ нь үүсэх шалтгаан нь харьцангуй тодорхой байдагт оршино. Умайн хүзүүний хорт хавдрын 90 гаруй хувь нь хүний папиллома вирус буюу HPV (Human Papillomavirus)-ийн халдвартай шууд холбоотой болох нь тогтоогдсон. HPV нь бэлгийн хавьтлаар дамждаг вирус бөгөөд бэлгийн харьцаанд орсон эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь амьдралдаа дор хаяж нэг удаа халдвар авдаг маш түгээмэл вирус юм.

Асуудал нь халдварт өөртөө биш, харин зарим өндөр эрсдэлтэй HPV төрлүүд бие махбодоос өөрөө устаж үгүй болохгүй, удаан хугацаанд хадгалагдвал умайн хүзүүний эсийн хэвийн бус өөрчлөлтийг өдөөж, хэдэн жилээс хэдэн арван жилийн хугацаанд умайн хүзүүний хорт хавдар болон даамжирдагт оршино.

Өөрөөр хэлбэл, умайн хүзүүний хорт хавдар нь гэнэт үүсдэг хавдар биш, харин хавдар гэж оношлогдохоос өмнө ‘умайн хүзүүний хучуур эдийн доторх эмгэг’ гэх хавдрын өмнөх үе шатыг дамждаг, урьдчилан таамаглах боломжтой явцтай байдаг. Ийм онцлогтой тул Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газраас умайн хүзүүний хорт хавдрыг урьдчилан сэргийлэх боломжтой төлөөлөх хавдар гэж ангилдаг бөгөөд HPV вакцинжуулалт болон умайн хүзүүний хорт хавдрын тогтмол үзлэгийг хамгийн гол урьдчилан сэргийлэх арга болгон зөвлөдөг. Товчоор хэлбэл, умайн хүзүүний хорт хавдар нь вакцинаар дамжуулан өндөр магадлалтайгаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой хавдар тул вакцин хийлгэх нь зайлшгүй юм.

Насанд хүрсэн эмэгтэйчүүд ч умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцин хийлгэх шаардлагатай шалтгаан

Насанд хүрсэн эмэгтэйчүүд умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцины талаар бодохдоо хамгийн түрүүнд ‘Одоо нэгэнт оройтсон болов уу?’ гэсэн эргэлзээ төрдөг. Улсын хэмжээний дархлаажуулалтын хөтөлбөр өсвөр насныханд төвлөрч хэрэгждэг тул HPV вакциныг зөвхөн тодорхой насанд л үр дүнтэй гэж андуурах нь амархан байдаг. Гэвч энэ нь урьдчилан сэргийлэх үр нөлөө хамгийн өндөр байх үед нь нэн тэргүүнд хамгаалах гэсэн бодлогын шийдвэр болохоос насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдэд үр дүнгүй гэсэн үг биш юм. HPV нь ганц төрлийн вирус биш, 200 гаруй төрөл байдаг бөгөөд үүнээс умайн хүзүүний хорт хавдартай шууд холбоотой өндөр эрсдэлтэй HPV төрөл ч олон байдаг. Зөвхөн бэлгийн харьцаанд орсон гэдэг шалтгаанаар эдгээр бүх төрөлд аль хэдийн өртсөн байх магадлал маш бага юм. Тиймээс насанд хүрсэн эмэгтэйчүүд ч вакцин хийлгэснээр хараахан халдвар аваагүй байгаа өндөр эрсдэлтэй HPV-ээс урьдчилан сэргийлэх боломж бүрэн бий. Мөн HPV нь нэг удаа халдвар аваад өөрөө устсаны дараа ч өөр төрлөөр дахин халдварлах боломжтой онцлогтой вирус юм. Солонгосын Эх барих, эмэгтэйчүүдийн эмч нарын нийгэмлэгийн удирдамжийн дагуу 27-45 насны насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдийн бүлэгт HPV вакцин хийлгэх нь өндөр эрсдэлтэй вирусийн байнгын халдвар болон умайн хүзүүний хавдрын өмнөх үеийн эмгэг үүсэх эрсдэлийг мэдэгдэхүйц бууруулдаг болох нь тогтоогдсон.1) Энэ нь HPV вакцин нь зөвхөн өсвөр насаар хязгаарлагдахгүй, насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдэд ч хавдраас урьдчилан сэргийлэх урт хугацааны үр нөлөө үзүүлж болохыг харуулж байна.

1) Солонгосын Эх барих, эмэгтэйчүүдийн эмч нарын нийгэмлэг. Хүний папиллома вирус (HPV) вакцины зөвлөмжийн шинэчилсэн найруулга (2023). Солонгосын Эх барих, эмэгтэйчүүдийн эмч нарын нийгэмлэгийн сэтгүүл, 66(1), 10-25.

Ялангуяа өмнө нь умайн хүзүүний эсийн шинжилгээ (Pap тест) эсвэл HPV шинжилгээгээр хэвийн бус хариу авч байсан эмэгтэйчүүдийн хувьд аль хэдийн тодорхой төрлийн HPV-д өртсөн байх магадлалтай. Энэ тохиолдолд вакцин хийлгэх нь одоо байгаа халдварыг эмчлэх зорилгогүй боловч бусад өндөр эрсдэлтэй HPV-ийн нэмэлт халдвараас урьдчилан сэргийлэхэд ач холбогдолтой байж болно. Мөн сүүлийн үед 30-40 насны эмэгтэйчүүдийн дунд HPV халдварын түвшин нэмэгдэх хандлагатай байгаа нь ажиглагдаж байна.2) Энэ нь гэрлэлтийн нас өөрчлөгдөх, салалт, дахин гэрлэлт нэмэгдэх, дунд наснаас хойш шинэ бэлгийн хамтрагчтай болох зэрэг нийгмийн өөрчлөлтүүдтэй холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, HPV халдварын эрсдэл нь тодорхой насаар хязгаарлагдахгүй, насанд хүрсэн хойно ч байнгын эрсдэл байсаар байгааг баталж байна.

2) Солонгосын Эмэгтэйчүүдийн хавдрын нийгэмлэг. HPV вакцины сүүлийн үеийн чиг хандлага. Солонгосын Эмэгтэйчүүдийн хавдрын нийгэмлэгийн мэдээллийн товхимол. 2021 Apr;18-20.

Жирэмслэхээр төлөвлөж буй эмэгтэйчүүдэд ч HPV-ээс урьдчилан сэргийлэх нь чухал байдаг шалтгаан

Ирээдүйд жирэмслэхээр төлөвлөж буй эмэгтэйчүүдийн хувьд ч HPV-ээс урьдчилан сэргийлэх нь эрүүл мэндийн чухал хүчин зүйл юм. Жирэмслэлт өөрөө HPV халдвар үүсгэдэггүй ч жирэмсний хугацаанд дархлааны тогтолцооны өөрчлөлтөөс болж биед нуугдмал байсан HPV идэвхжих эсвэл холбогдох эмгэг даамжрах магадлалтай байдаг. Үүнтэй холбоотойгоор сүүлийн үед анагаах ухааны салбарт жирэмсний өмнөх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний нэг хэсэг болгон HPV вакцин хийлгэхийг зөвлөх тохиолдол нэмэгдэж байна.3) Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцин нь ‘цагийг нь алдвал дуусдаг сонголт’ биш, харин хувь хүний эрүүл мэндийн байдал болон амьдралын үе шатаас хамааран дахин авч үзэж болох урьдчилан сэргийлэх хэрэгсэл юм.

3) Мүн Сэ Ён. Жирэмслэхээр төлөвлөх явцдаа хүний папиллома вирус (HPV) халдварыг шалгах тохиолдол нэмэгдэж байна. HiDoc. https://news.hidoc.co.kr/news/articleView.html?idxno=23481

Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцины талаарх төөрөгдөл ба үнэн

Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг тойрсон дахин хийлгэх шаардлагатай юу, вакцин хийлгэсэн бол үзлэгт орох шаардлагагүй юу гэх мэт олон асуултууд гарч ирдэг. Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцины талаарх түгээмэл асуултуудад хариулъя.

А1. Би аль хэдийн вакцин хийлгэсэн, гэхдээ 9-валент вакциныг дахин хийлгэх шаардлагатай юу?

Солонгосчуудын дунд түгээмэл байдаг өндөр эрсдэлтэй бүлгийг хааж, урьдчилан сэргийлэх боломжгүй байсан хэсгийг нөхөхийн тулд дахин вакцин хийлгэхийг анхаарч үзэж болно. Өмнөх 4-валент вакцин нь умайн хүзүүний хорт хавдрын шалтгааны 70 орчим хувийг эзэлдэг 16, 18-р төрлөөс урьдчилан сэргийлэхэд чиглэгдсэн байдаг. Харин 9-валент вакцин нь үүн дээр нэмээд өндөр эрсдэлтэй 5 төрлийг (31, 33, 45, 52, 58-р төрөл) нэмж, урьдчилан сэргийлэх хүрээг 90 гаруй хувь хүртэл өргөжүүлсэн. Дотоодын тархвар судлалын судалгаагаар Солонгос эмэгтэйчүүдийн умайн хүзүүний хавдрын өмнөх үеийн эмгэгээс HPV 52 болон 58-р төрлийн илрэх түвшин маш өндөр байна.4) Тиймээс өмнө нь 2 эсвэл 4-валент вакцин хийлгэж дуусгасан байсан ч урьдчилан сэргийлэх хүрээгээ тэлэхийн тулд 9-валент вакциныг дахин хийлгэхийг зөвлөж байна.

4) Ким Юн Ми. Хүний папиллома вирус 52, 58-р төрлийн халдвар бусад улстай харьцуулахад өндөр байна. Залуу эмч. https://www.docdocdoc.co.kr/news/articleView.html?idxno=1066704

А2. Вакцин хийлгэж дууссан бол одоо умайн хүзүүний хорт хавдрын үзлэгт орох шаардлагагүй юу?

Тийм биш. Вакцин нь бүх эрсдэлийг 100% хааж чадахгүй тул тогтмол үзлэг зайлшгүй шаардлагатай. HPV вакцин нь хавдар үүсэх эрсдэлийг ихээхэн бууруулдаг боловч өндөр эрсдэлтэй бүх төрлийн HPV вирусийн халдвараас бүрэн хамгаалж чадахгүй. Мөн вакцин хийлгэхээс өмнө аль хэдийн халдвар авсан байсан вируст эмчилгээний үр нөлөө үзүүлэхгүй тул эмгэг үүсэж байгаа эсэхийг байнга шалгаж байх ёстой. Вакцин хийлгэсэн эсэхээс үл хамааран 20-оос дээш насны эмэгтэйчүүд 2 жил тутамд умайн хүзүүний хорт хавдрын тогтмол үзлэгт хамрагдахыг зөвлөж байна.

А3. Бэлгийн харьцаанд орсон эсвэл 30-40 настай бол вакцин үр дүнгүй биш үү?

Насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдэд ч шинэ халдвараас урьдчилан сэргийлэх болон эмгэгийн явцыг дарах үр нөлөө нь тодорхой байдаг. Насанд хүрсэн эмэгтэй байлаа ч бүх төрлийн HPV-ээр нэгэн зэрэг халдварлах тохиолдол ховор. Вакцинаар дамжуулан хараахан өртөөгүй байгаа бусад өндөр эрсдэлтэй вирусийн эсрэг дархлаатай болох боломжтой бөгөөд энэ нь ирээдүйд хавдрын өмнөх үеийн эмгэг үүсэх эрсдэлийг бууруулдаг. Солонгосын Эх барих, эмэгтэйчүүдийн эмч нарын нийгэмлэгээс 45 хүртэлх насны насанд хүрсэн эмэгтэйчүүдэд ч вакцины үр нөлөөг хүлээн зөвшөөрдөг.

А4. Эрэгтэйчүүд ч бас HPV вакцин хийлгэх ёстой юу?

Эрэгтэйчүүд вакцин хийлгэх нь өөрийн эрүүл мэндээ хамгаалахаас гадна хамтрагчийнхаа төлөөх чухал урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ юм. Эрэгтэйчүүд вакцин хийлгэснээр вирусийн дамжих замыг хааж, эмэгтэйчүүдийн умайн хүзүүний хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэхэд хувь нэмэр оруулах хамтын дархлааны үр нөлөөг хүлээж болно. Мөн эрэгтэйчүүд ч HPV-ээс үүдэлтэй бэлгэ эрхтний үү, шулуун гэдэсний хорт хавдар, ам залгиурын хорт хавдар зэрэг өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх боломжтой тул эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн аль алинд нь вакцин хийлгэхийг зөвлөдөг.

А5. Хэрэв аль хэдийн HPV халдвар авсан бол вакцин хийлгэсэн ч нэмэргүй юу?

Умайн хүзүүний хорт хавдрын вакцин нь эмчилгээний бэлдмэл биш боловч дахин халдвар авахаас сэргийлж, өөр төрлийн HPV-ээр нэмж халдварлахаас хамгаалдаг. Мөн вакцинаар үүссэн эсрэг биет нь байгалийн халдварын дараа үүсдэг эсрэг биетээс илүү хүчтэй бөгөөд удаан хадгалагддаг тул халдвар авч байсан түүхтэй байсан ч урт хугацааны урьдчилан сэргийлэх үүднээс вакцин хийлгэх нь ашигтай.

Умайн хүзүүний хорт хавдар нь шалтгаан болон урьдчилан сэргийлэх стратеги нь тодорхой хавдар юм. HPV вакцин нь зөвхөн тодорхой насны бүлгийн сонголт биш, харин одоо болон ирээдүйн эрүүл мэндийн төлөөх урт хугацааны урьдчилан сэргийлэх стратеги юм. Эмнэлгийн мэргэжилтэнтэй хангалттай зөвлөлдөж, өөрт тохирсон урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөө гаргах нь юунаас ч илүү чухал юм.

Хянасан: Чаум амбулаторийн Эх барих, эмэгтэйчүүдийн тасгийн профессор Кан Мүн Сөн

Мэргэшсэн чиглэл: Эмэгтэйчүүдийн өвчин, Гэрлээгүй эмэгтэйчүүдийн клиник, Цэвэршилтийн клиник. Одоо Чаум Эх барих, эмэгтэйчүүдийн тасагт ажиллаж буй профессор Кан Мүн Сөн нь умайн фибройд, үтрээний үрэвсэл, хэвийн бус цус алдалт, сарын тэмдгийн мөчлөгийн алдагдал, цэвэршилт зэрэг эмэгтэйчүүдийн төрөл бүрийн өвчнийг оношилж, эмчилдэг. Нарийн нямбай, тав тухтай үзлэгээрээ алдартай бөгөөд одоо Солонгосын Цэвэршилтийн нийгэмлэг, Солонгосын Эх барих, эмэгтэйчүүдийн хэт авиан оношилгооны нийгэмлэгийн жинхэнэ гишүүнээр ажиллаж, тасралтгүй судалгаа шинжилгээ хийж байна.

Холбоо барих

Чаум Эх барих, эмэгтэйчүүдийн тасаг 02-3015-5300 | Сөүл хот, Гангнам дүүрэг, Чондам-дун, Чаум 2-р давхар, Амбулаторийн төв